شیوههای مدیریت اضطراب کودکان و نوجوانان در دوران جنگ
مدرس دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع) با بیان اینکه نوجوانان بهطور کامل از اتفاقات اطراف خود آگاه و به شدت نگران تاثیر جنگ بر آینده تحصیل و روابط خود هستند، گفت: نوجوانان ممکن است ترکیبی از احساسات مانند خشم، ناامیدی، ترس و احساس بیعدالتی را تجربه کنند، بنابراین لازم است از راهکارهایی برای کاهش ترس و نگرانی آنان آگاه باشیم.
نجمه تکلو، اظهار کرد: مهمترین مورد در ایجاد آرامش و کاهش اضطراب نوجوانان، آرامش والدین و ایجاد محیطی آرام، امن، منظم، حمایتگر و فعال است. والدین باید مراقب حال خود باشند زیرا کودکان از والدین الگو میگیرند و به شدت تحت تاثیر رفتار آنان هستند. بنابراین، اگر والدین متزلزل و ناآرام باشند، کودکان بهمراتب حال بدتر و اضطراب شدیدتری را تجربه خواهند کرد.
به گزارش ایسنا؛ این استاد حوزه و دانشگاه گفت: والدین نباید از کلمات و واژههایی استفاده کنند که نشاندهنده وضعیت بد و ناامیدکننده هستند. آنان در گام اول حتی اگر ترسیدهاند، باید عادی و طبیعی رفتار کنند و حس ترس را به کودکان منتقل نکنند. شیوه صحیح برای مطرح کردن موارد مربوط به جنگ به کار بردن جملاتی است نظیر اینکه «ما در شرایطی قرار داریم که دشمن به ما حمله کرده و ما در کنار رزمندگانمان مقاومت میکنیم تا بتوانیم اوضاع را کنترل کنیم». شیوه گفتاری اشتباه این است که به فرزندانمان بگوییم «ایوای، جنگ چه بلایی بر سرمان میآورد، اوضاع خیلی بد است، چهکاری می توانیم انجام دهیم؟».
این مشاور بالینی و خانواده، گام دوم را آرامش ظاهری بیان و اظهار کرد: در صورت شنیدن صدای انفجار آرامش ظاهری خود را حفظ کنید و با کلمات مثبت به فرزندان خود قوت قلب بدهید؛ بهعنوان مثال، وقتی صدای شلیک میآید، میتوانید بهسادگی بگویید: «این صدای پدافند هوایی است و موشکها یا هواپیماهای دشمن را از ما دور میکند. این صداها برای ترساندن ما نیست؛ اتفاقا نشان میدهد که دشمن نمیتواند به ما حمله کند».
تکلو گام سوم را گرفتن رویکرد فعالانه در مواجهه با جنگ مطرح کرد و گفت: به جای اینکه ماجرا را از بچهها پنهان کنید آنان را به راهپیماییها و تجمعات شبانه ببرید تا روحیه سلحشوری، مقاومت و دفاع از کشور خود در برابر دشمن را بیاموزند و این حضور به مدیریت اضطراب آنان کمک خواهد کرد.
وی تاکید کرد: جزئیات جنگ را به کودکان نگویید و مشاهده اخبار را به تلویزیون و فضای مجازی محدود کنید. شما نباید جزئیات مسائل جنگی را انتقال دهید به این دلیل که نوجوانان نمیتوانند به اندازه بزرگسالان مباحث را تحلیل کنند و موجب افزایش اضطراب آنان میشود. علاوه بر این قرار گرفتن مداوم در بطن اخبار و نداشتن برنامه در استفاده از فضای مجازی موجب افزایش اضطراب خواهد شد.
این روانشناس حوزه سلامت گفت: مراقبت از نظم و ثبات و روتین مشخص زندگی، گام چهارم است. داشتن برنامهریزی مشخص روزانه و فضایی دلپذیر میتواند به کاهش اضطراب کمک کند. تا حد امکان ساعت خواب و خوراک را منظم نگه دارید. هر روز یک ساعت مشخص برای فعالیتهای درسی و خانوادگی مثل گفتوگو، تماشای فیلم یا آشپزی و... در نظر بگیرید. مشخص بودن این زمانها میتوانند به ایجاد انسجام و آرامش در خانواده کمک کنند.
مدرس دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، گام بعدی را گفتوگو و ابراز احساسات معرفی و اظهار کرد: نوجوانان میخواهند نظرات آنان شنیده شود. با آنان گفتوگو کنید و اجازه دهید احساساتشان را بیان کنند. نظرات و تحلیلهایشان را بدون قضاوت گوش کنید. والدین و فرزندان میتوانند روزانه احساسات خود را به اشتراک بگذارند و به یکدیگر گوش دهند زیرا این کار به افزایش صمیمیت، همدلی و احساس حمایت کمک میکند.
این مشاور بالینی و خانواده، در مورد گام ششم گفت: والدین با واگذاری مسوولیت و مشارکت در کارها و تصمیمگیری، به آرامش نوجوانان کمک خواهند کرد.
وی توصیه کرد: با واگذاری برخی مسوولیتها در حد توان و علاقه آنان اجازه دهید نوجوانان احساس کنند که نقش موثری در خانواده دارند. این کار موجب میشود تصور مثبتی از خود پیدا کنند و اعتماد به نفسشان افزایش یابد. علاوه براین آنان را در تصمیمگیریهای خانوادگی تا حد ممکن مشارکت دهید تا احساس کنترل بر شرایط را بدست آورند.
وی گام هفتم را تشویق به نوشتن بیان کرد و گفت: نوجوانان را تشویق کنید خاطرات، احساسات و افکارشان را بنویسند. این کار در پردازش هیجانات پیچیده موثر است و به تخلیه هیجانی و کاهش اضطراب کمک میکند.
تکلو تشویق به انجام فعالیت بدنی را گام هشتم عنوان و اظهار کرد: بهطور منظم فعالیتهای بدنی مانند پیادهروی، دویدن یا ورزشهای تیمی را در نظر بگیرید. این فعالیتها میتوانند به تقویت روابط اجتماعی و بهبود خلقوخوی نوجوانان منجر شوند. فعالیت بدنی و ورزش گروهی مثل فوتبال و والیبال آنان را از انزوا خارج کرده و موجب ایجاد ارتباطات اجتماعی میشود. ورزش کردن به پایین آمدن سطح کورتیزول که موجب اضطراب میشود، کمک کرده و با افزایش سطح هورمون اندروفین موجب افزایش شادی و نشاط خواهد شد.
وی راهکار بعدی را تشویق به مشارکت در فعالیتهای هنری، خلاقانه و مثبت میداند و میگوید: این فعالیتها میتوانند به کاهش استرس و بهبود روحیه کمک کنند. انجام فعالیت هنری و لذتبخش مانند کاردستی، عکاسی، نقاشی، گوش دادن به موسیقی آرام، خواندن شعر و .... میتواند نوجوانان را از فشار روانی دور نگه دارد.
مدرس دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع) برای آخرین راهکار گفت: مطالعه درسی را به شیوه خلاقانه پیگیری کنید. مرور درسها همراه با فعالیتهای جذاب و دوستداشتنی مانند برگزاری مسابقه یا مطالعه دورهمی با دوستان را مدنظر قرار دهید. ایدههای جدید و خلاقانه برای درس خواندن مانند بازی نقش معلم و شاگرد پیدا کنید. اجازه دهید مطالبی را که فرزندانتان یاد گرفتهاند به شما آموزش دهند و از شما امتحان بگیرند و نمره بدهند.
