نیروی ویژه و دلتا برای عملیات برق‌آسا طراحی شده نه عملیات فرسایشی / طرفین به دنبال استراتژی خروج هستند / بازیگران جنگ «روایت پیروزمندانه» می خواهند

فرارو- در دومین ماه جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل، سناریوهای خروج از جنگ یا ادامه آن همچنان از سوی تحلیگران در حال بررسی است. این سناریوها بر اساس اظهارات مقامات ارشد طرفین درگیر جنگ و تحولات منطقه ای مدام در حال تغییر و تحول است.

به گزارش فرارو، دکتر حسین آجورلو، کارشناس ارشد مسائل منطقه و استاد روابط بین الملل و دیپلماسی در گفتگو با فرارو به تحلیل وضعیت موجود پرداخته است:

اهداف اسرائیل و آمریکا نسبت به روزهای ابتدایی جنگ تغییر کرده است

  حسین آجورلو به فرارو گفت: «هر دوره و هر روز جنگ‌ با توجه به بعد زمانی و مکانی با عدم قطعیت‌هایی رو به رو است. بنابراین تاریخ تحلیل‌هایی که انجام می‌شود بسیار مهم است. این نکته را نیز به یاد داشته باشیم که روسیه با هدف جنگ فرسایشی وارد اوکراین نشد اما عملا، جنگ فرسایشی شد. عربستان در یمن نیز عملیاتی ویژه انجام داد و فکر نمی کرد 5 سال درگیر این جنگ باشد. همه افرادی که وارد جنگ می‌شوند و به ویژه قدرت‌های بزرگ، در تلاشند جنگ را در کوتاهترین زمان با بالاترین اهداف به پایان برسانند اما مسئله‌ای که اتفاق می‌افتد این است که هم اهداف در حال تغییر مداوم هستند و هم ممکن است در طول جنگ اتفاقاتی رخ دهد که جنگ را فرسایشی کند. به همین دلیل ما باید مدام به این گزاره دقت کنیم که جنگ‌ها همواره با عدم قطعیت رو به رو هستند و پیش بینی‌ها، با همین متغیر(عدم قطعیت) خواهند بود.»

وی افزود: «قطعا ایالات متحده و رژیم صهیونیستی بر اساس برخی مفروضات و اهداف جنگ را آغاز کردند و طولانی شدن جنگ در وضعیت کنونی، نشان می‌دهد که این دو  در مفروضات خود دچار چالش شده‌اند و در رسیدن به اهداف خود نیز دچار مشکل هستند. بر همین اساس، اهداف این دو در حال به روزرسانی است. روز نخست که هدف‌ها شمرده می‌شد، اینطور اعلام می‌شد که قرار است در ایران تغییر نظام انجام شود. سپس توان موشکی و هسته‌ای ایران نابود و به نوعی ایران مهار شود. البته صهیونیست‌ها تندتر برخورد می‌کردند و آمریکایی‌ها کمی واقع بینانه‌تر، تعیین اهداف می‌کردند اما در نهایت اهداف امروز با روزهای اول بسیار متفاوت شده است. آن چه اکنون هگست، روبیو و شخص ترامپ مطرح می‌کنند، جلوگیری از ایران هسته‌ای است. درواقع جلوگیری از ایران هسته‌ای را به عنوان هدف اصلی مطرح می‌کنند و باز شدن تنگه هرمز و گشایش در اقتصاد بین الملل را به عنوان اهداف فرعی مطرح می‌کنند. صهیونیست‌ها نیز از بحث تغییر کامل نظام تا حدودی فاصله گرفته اند.»

تمامی بازیگران جنگ به دنبال «روایت پیروزمندانه» هستند

این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در خصوص بحث استراتژی خروج طرفین از جنگ گفت: «به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها به دنبال استراتژی خروج هستند و این موضوع را نیز به صراحت مطرح می‌کنند. آن‌ها اخیرا بارها گفته‌اند به اهداف خود رسیده‌اند و بخش زیادی از راه را رفته‌اند حتی ترامپ صراحتا گفته به زودی جنگ پایان پیدا می‌کند. نتانیاهو نیز این موضوع را مطرح کرده که اهداف زیادی را از ابتدای جنگ تا کنون محقق کرده است. این نوع ادعاها، در راستای بحث خروج از بحران مطرح می‌شود. ایران نیز گرچه عملیات‌های نظامی بسیار موفقی را از ابتدای جنگ تا کنون انجام داده، اما بالاخره تحت فشار جنگ قرار دارد. جنگ از دید ایران زمانی تمام می‌شود که به طور واضح و مشخص اعلام شود هیچ تهدیدی علیه جمهوری اسلامی ایران، وجود ندارد. ایران تمایلی ندارد زیر سایه جنگ قرار داشته باشد، بنابراین جنگ را تا زمانی ادامه می‌دهد که از سایه جنگ خارج شود.»

وی افزود: «به نظر می‌رسد تمامی بازیگران این جنگ، به دنبال استراتژی خروج از جنگ هستند. اما همه بازیگران جنگ یک «روایت پیروزمندانه» می‌خواهند و این روایت پیروزمندانه را شاید شخصی مثل ترامپ سعی کند شخصی‌سازی کند و این در حالیست که ایران نیز به دنبال روایت پیروزی خود است. البته در حال حاضر دغدغه ایران، روایت پیروزی نیست. چون روایت پیروزی برای ایران فراهم شده است. همین که تاکنون تغییر نظام انجام نشده و اهداف طرف مقابل محقق نشده، در محافل آمریکایی و در جمع دموکرات‌ها برای ایران روایت پیروزی را ساخته است. حتی آن قدر که آنان روایت پیروزی ایران را برجسته می‌کنند، خود ایران این کار را نمی‌کند. اسرائیلی‌ها هم به حدی تحت فشار قرار دارند که روایت پیروزی آنان یک روایت خودساخته است در حالی که روایت پیروزی ایران را حتی رسانه‌های خارجی نیز تایید می کنند بنابراین تا این لحظه، ایران شمایلی شکست خورده ندارد.»

نیروی ویژه و دلتا برای عملیات سریع طراحی شده نه عملیات فرسایشی

این کارشناس ارشد مسائل منطقه در خصوص تلاش برای ساخت روایت پیروزی از سوی ترامپ و نتانیاهو گفت: «ترامپ برای این که روایت پیروزی بسازد، دست به تقلیل اهداف خود زده است. بنابراین برای اجرای استراتژی خروج خود، می‌تواند چند روش را امتحان کند، روش اول این که باید وارد مذاکره ای با ایرانیان شود و بعد مدعی شود که ایرانیان را وادار به سازش و پذیرش خواسته‌های خود کردم. اجرای این روایت تا حدودی سخت است چرا که ایرانیان به راحتی وارد مذاکره به این شیوه نمی‌شوند. ضمن این که با توجه به تجارب پیشین ایرانیان مذاکره را مسئله‌ای قابل اعتماد نمی‌دانند. در حال حاضر نیز بیش از آن که مذاکره‌ای انجام شود، انتقال پیام و روشن کردن خطوط قرمز در جریان است. ترامپ می‌خواهد از همین انتقال پیام‌ها با بزرگنمایی، دستاوردسازی کند.»

وی افزود: «دومین راهکار برای ساخت روایت پیروزی می‌تواند این باشد که اقدام بزرگ نظامی علیه ایران انجام شود که می‌تواند شامل عملیات بمباران شدیدی علیه ایران باشد که از طریق سنگرشکن‌های متعدد باشد و بعد از این عملیات سنگین مدعی شود که من ایران را شکست داده‌ام و ایران به حدی درگیر عملیات بازسازی شده که دیگر تهدیدی برای ما نیست. نقشه سوم احتمالی می‌تواند شامل اقدام به حمله زمینی باشد. این عملیات زمینی می‌تواند در شهرهای موشکی و مناطق هسته ای باشد یا با تصرف بخش‌هایی از جزایر ایران با هدف بازگشایی تنگه هرمز باشد. ورود نیروی زمینی آمریکا به منطقه، به آن آسانی که تصور می‌شود نیست. نیروهای زمینی ویژه یا دلتا که با تعداد بالا وارد مناطق می‌شوند برای بقای بلندمدت در یک منطقه آمادگی ندارند بلکه برای عملیات‌های برق آسا و ویژه طراحی شده‌اند. اشغال مناطقی مثل سواحل، به تعداد بالایی از نیروی زمینی نیاز دارد. تعداد 2 هزار تا 15 هزار نیرویی که معمولا وارد عملیات می شوند، دقیقا از همین نوع نیروهای ویژه هستند. ما در جنگ عراق نزدیک به 500 هزار نیروی زمینی داشتیم.»

اسرائیل قوه محرکه جنگ است

این استاد روابط بین الملل در خصوص سناریوی سوم آمریکا برای پایان جنگ گفت: «راه دیگر آمریکا این است که بگوید عملیات به اهداف خود رسید و ما دیگر کاری در ایران نداریم چرا که هر چه قرار بوده انجام دهیم، انجام داده‌ایم. در روزهای اخیر، زمینه‌سازی‌هایی برای اجرای چنین سناریویی مشاهده شده است. حتی اشارات ترامپ و هگست درباره این که بازگشایی تنگه هرمز فقط به آمریکا مرتبط نیست، در همین راستا است. تلاش‌های اخیر ترامپ، در جهت بزرگ‌نمایی دستاوردهایش را نیز می‌توان بخشی از این موضوع دانست. بر اساس این سه سناریو، می‌توان آینده جنگ را از دریچه‌های گوناگون دید. اما یک نکته مهم نیز وجود دارد که نباید نادیده گرفته شود، آن هم این است که موضع رژیم صهیونیستی در این ماجرا چیست؟ حقیقت این است که عامل اصلی بروز این جنگ، رژیم صهیونیستی است. حتی ترامپ را صهیونیست ها وارد جنگ کرده اند. اگر اسرائیلی ها بتوانند ترامپ را با هر روشی همچنان در جنگ نگه دارند، یک موضوع است و اگر موفق به این کار نشوند ماجرا کاملا تغییر می‌کند. درواقع متغیر اسرائیل در این جنگ بسیار مهم است.»

وی افزود: «بسیار مهم است که بدانیم اسرائیل از جنگ چه می‌خواهد چون اسرائیل اکنون قوه محرکه جنگ است. به نظر می‌رسد اسرائیلی‌ها تا زمانی که به این نتیجه نرسند که ایران برای آنان تهدید محسوب نمی‌شود، به حملات خود ادامه خواهند داد. بنابراین عامل و فاکتوری که ممکن است منتهی به طولانی شدن زمان جنگ شود اسرائیل است. اما در طرف دیگر، ایران قرار دارد که به زعم بسیاری از تحلیلگران سیاست خارجی یک کشور پیروز است. تا کنون از هم نپاشیده، تنگه هرمز را مدیریت کرده و خواسته‌های خود را می‌خواهد. مهمترین خواسته ایران در حال حاضر، این است که تضمین‌هایی جدی برای عدم وقوع جنگ مجدد علیه خود دریافت کند و تحریم‌های بین المللی علیه ایران برداشته شود و سومین خواسته این است که نه تنها جنگ با ایران بلکه جنگ با گروه‌های مقاومت از جمله حزب الله نیز متوقف شود.»

تمامی طرفین به دنبال استراتژی خروج هستند اگر اسرائیل کارشکنی نکند

وی تاکید کرد: «متغیر مهم دیگر، کشورهای حاشیه خلیج فارس، پاکستان و دیگر همسایگان ما است که به نظر می‌رسد گرچه تلاش‌هایی می کنند، اما هنوز موفق نشده‌اند اثرگذار باشند و این در حالیست که همگی از وضعیت اقتصادی فعلی ناراضی هستند. بیانیه 5 ماده ای پاکستان و چین نیز با خواسته‌هایی حداقلی از جمله آتش بس و گفتگو نیز اخیرا مطرح شده که شاید بتوان اثراتی داشته باشد. اما آن چه مهم به نظر می‌رسد این است که تقریبا تمامی طرفین به دنبال استراتژی خروج هستند و اگر اسرائیل کارشکنی نکند، جنگ طی هفته‌های آتی و نه ماه‌های آتی تمام می‌شود. با این وجود مهم است که خروج از جنگ به شکل آتش بس خواهد بود یا صلح پایدار. »