جزئیات بخشودگی جرایم دیرکرد تسهیلات بانکی؛ همهچیز درباره مصوبه بانک مرکزی
راهنمای کامل بخشودگی جرایم بانکی ۱۴۰۴ شامل جزئیات حذف جریمه ۶ درصدی برای وامهای ازدواج، فرزندآوری و مسکن تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان که از ۹ اسفند تا ۹ اردیبهشت اعمال میشود
فرارو- بانک مرکزی با ابلاغ یک مصوبه اعلام کرد شرایط ویژهای برای بخشودگی وجه التزام (جریمه دیرکرد) تسهیلات خرد در نظر گرفته است.
به گزارش فرارو؛ این مصوبه از نهم اسفندماه ۱۴۰۴ اجرایی شده و تا نهم اردیبهشتماه ۱۴۰۵ اعتبار دارد و اگر بخواهیم به زبان ساده آن را تفسیر کنیم باید بگوییم فرصتی است برای کسانی که به هر دلیل نتوانستهاند اقساط خود را بهموقع پرداخت کنند اما این قانون دقیقاً شامل چه کسانی میشود و چگونه باید از آن استفاده کرد؟ در این نوشته با زبانی ساده، به توضیح و تشریح جزئیات ماجرا میپردازیم.
وجه التزام چیست؛ جزئیات بخشودگی جریمه ۶ درصدی
پیش از هر چیز باید بدانیم وقتی از «وجه التزام تاخیر تأدیه دین» حرف میزنیم، دقیقاً منظور چیست. در نظام بانکی ایران وقتی شما اقساط وام خود را دیر پرداخت میکنید، مبلغی به عنوان جریمه به بدهی شما اضافه میشود. این مبلغ معمولاً شامل نرخ سود وام بهعلاوه ۶ درصد جریمه اضافی است.
طبق مصوبه جدید، آن ۶ درصد اضافی که مازاد بر نرخ سود است، مشمول بخشودگی میشود. یعنی اگر شما در بازه زمانی تعیین شده (اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵) برای تسویه بدهی خود اقدام کنید، بانک این جریمه مازاد را از شما دریافت نخواهد کرد. این یک فرصت استثنایی برای سبک کردن بار بدهیهایی است که به دلیل جریمههای انباشته، سنگین شدهاند.
سقف ۷۰۰ میلیون تومانی؛ کدام وامها مشمول بخشودگی میشوند؟
بانک مرکزی در مصوبه خود به طور مشخص بر روی تسهیلات خرد تاکید کرده است. معیار تشخیص تسهیلات خرد در این ابلاغیه، «اصل مبلغ وام» است. اگر اصل وام دریافتی شما تا سقف ۷ میلیارد ریال (معادل ۷۰۰ میلیون تومان) باشد، شما مشمول این طرح هستید.
فرقی نمیکند که وام را برای خرید کالا گرفتهاید یا تعمیرات مسکن چون ملاک اصلی، سقف ۷۰۰ میلیون تومانی اصل قرارداد وام است. اگر مبلغ وام شما حتی یک ریال بیشتر از این مقدار باشد، مشمول بخشودگی خودکار نخواهید شد و شرایط شما باید طبق قوانین عمومی مطالبات غیرجاری بررسی شود.
لیست وامهای مشمول بخشودگی جریمه دیرکرد
بانک مرکزی برای شفافیت بیشتر، نام چند نوع وام پرتقاضا را مستقیماً در متن مصوبه آورده است. تا جلوی برداشتهای اشتباه را بگیرد. با بررسی بیشتر متوجه میشویم تلاش کردهاند تا جایی که از دستشان برمیآید، از اقشار آسیبپذیر و جوانان در شرایط فعلی حمایت کنند. هرچند این رافت تنها شامل کسانی است که بتوانند اصل قسط را بپردازند.
۱. بخشودگی جریمه وام ازدواج
جوانانی که وام ازدواج دریافت کردهاند و به دلیل مشکلات اقتصادی در پرداخت اقساط دچار مشکل شدهاند، مخاطب اصلی این طرح هستند. با توجه به اینکه وام ازدواج معمولاً اقساط طولانیمدتی دارد، جریمههای دیرکرد آن میتواند به سرعت انباشته شود. حالا این فرصت فراهم شده تا بدون پرداخت جریمه ۶ درصدی، حساب خود را تسویه کنند.
۲. تسهیلات فرزندآوری و حمایت از خانواده
تسهیلات قرضالحسنه فرزندآوری که در سالهای اخیر برای حمایت از جوانی جمعیت پرداخت شده نیز مشمول این بخشودگی است. خانوادههایی که به هر دلیلی نتوانستهاند اقساط را منظم پرداخت کنند، نباید نگران جریمههای مازاد در این بازه زمانی باشند.
۳. وام ودیعه مسکن مستأجران
مستأجرانی که وام ودیعه مسکن دریافت کردهاند، معمولاً بیشترین فشار را در زمان جابهجایی یا تمدید قرارداد حس میکنند. اگر اقساط وام ودیعه شما عقب افتاده است، این دو ماه (اسفند تا اردیبهشت) بهترین زمان برای مراجعه به بانک و تسویه بدهی بدون جریمه است.
۴. انواع وامهای خرد، از تسهیلات خرید کالا تا جعاله و کارت اعتباری
علاوه بر موارد بالا تمام وامهای دیگری که اصل آنها زیر ۷۰۰ میلیون تومان است (مانند وامهای جعاله، خرید کالا، کارتهای اعتباری و…) در صورت تایید هیأت مدیره بانک مربوطه مشمول این بخشودگی میشود.
در بهترین حالت میتوان این گزینه را یک بازی برد-برد برای مردم و نظام بانکی در نظر گرفت
تقویم اجرایی مصوبه؛ بازه زمانی طلایی را از دست ندهید
نکته بسیار مهم در مصوبه بانک مرکزی، محدودیت زمانی آن است. این بخشودگی دائمی نیست و طبق ابلاغیه، فقط تسهیلات را شامل میشود که اقساطشان باید از تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ پرداخت شود. معمولاً در پایان سال و آغاز سال نو، بانکها به دنبال شفافسازی حسابهای خود هستند و از سوی دیگر، مردم نیز تمایل دارند سال جدید را با بدهی کمتری آغاز کنند.
کسانی که چنین پیشنهادی دادهاند، انتظار دارند در این بازه دو ماهه فرصتی برای مردم فراهم شود تا از نقدینگی شب عید یا پاداشهای پایان سال برای تسویه بدهیهای بانکی خود استفاده کنند و حداقل جریمههایشان بخشیده شود.
شرط اصلی بخشودگی؛ چرا تایید هیأت مدیره بانک لازم است؟
در متن مصوبه بانک مرکزی روی جمله «با تشخیص هیأت مدیره موسسه اعتباری» تاکید شده که نباید از آن غافل شد. این یعنی بخشودگی جریمهها، یک حق مطلق و خودکار برای همه نیست، بلکه یک اختیار است که بانک مرکزی به بانکها داده است.
بانک مرکزی در واقع راه را برای بانکها باز کرده تا جریمهها را ببخشند اما هر بانک ممکن است بر اساس منابع مالی و سیاستهای داخلی خود تفاوتهایی در جزئیات اجرایی اعمال کند. بنابراین مراجعه حضوری به شعبه الزامی به نظر میرسد.
همچنین داشتن مواردی مثل حسن نیت در پرداخت (مثلاً پرداخت یکجای بخشی از معوقات) میتواند نظر بانک را برای اعمال بخشودگی جلب کند. این بخشودگی عمدتاً برای کسانی است که قصد دارند بدهی خود را در همین بازه زمانی تسویه یا تعیین تکلیف کنند.
تفاوت مصوبه اخیر با تبصره ۲ ماده ۱۱ چیست؟
در متن مصوبه به «تبصره ۲ ماده ۱۱ آییننامه وصول مطالبات غیرجاری» نیز اشاره شده است. این موضوع کمی تخصصی است اما به زبان ساده میخواهد بگوید بخشودگی جدید، اضافه بر تسهیلات قبلی است.
بانکها پیش از این اجازه داشتند تحت شرایطی خاص با توسل به امهال یا تقسیط مجدد به مشتریان بدهکار کمک کنند. حالا بانک مرکزی میگوید علاوه بر آن کمکهای قبلی، این بخشودگی ویژه جریمه ۶ درصدی هم به لیست امکانات بانکها اضافه شده است. پس اگر قبلاً از بانک درخواست کمک کرده بودید و نتیجه نگرفته بودید، با تکیه بر این مصوبه جدید شانس بیشتری برای کاهش بدهی خود دارید.
چگونه از بخشودگی جرایم تسهیلات بانکی استفاده کنیم؟
اگر شما هم جزو کسانی هستید که وام خرد گرفتهاید و اقساط معوق دارید، گامهای زیر را دنبال کنید:
- بررسی اصل مبلغ وام: ابتدا قرارداد خود را چک کنید. اگر اصل وام شما ۷۰۰ میلیون تومان یا کمتر است شما واجد شرایط اولیه هستید.
- محاسبه میزان بدهی: از طریق اپلیکیشن بانک یا مراجعه به دستگاه خودپرداز، میزان دقیق جریمه دیرکرد خود را استعلام کنید.
- مراجعه به شعبه: بهترین راه، مراجعه حضوری به همان شعبهای است که از آنجا وام گرفتهاید. از مسئول اعتبارات بخواهید که مصوبه بخشودگی وجه التزام اسفند ۱۴۰۴ را برای پرونده شما بررسی کند.
- ارائه درخواست کتبی: در صورت نیاز یک درخواست کتبی خطاب به رئیس شعبه بنویسید و در آن به مشکلات اقتصادی ناشی از شرایط جاری کشور اشاره کنید و تقاضای اعمال بخشودگی طبق مصوبه بانک مرکزی را داشته باشید.
- تسویه در بازه زمانی مشخص: به یاد داشته باشید که باید قبل از ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ تکلیف بدهی را روشن کنید. پس از این تاریخ، سیستمهای بانکی به طور خودکار جریمهها را بازمیگردانند.
چرا این مصوبه در مقطع زمانی فعلی صادر شد؟
بانک مرکزی قصد داشته نشان دهد درک درستی از شرایط خاص کشور دارد و از فشارهای وارده بر معیشت مردم آگاه است با این حال چنین اقدامی بیشتر به بانکها کمک میکند تا مطالبات غیرجاری خود را وصول کنند چون وقتی مشتری میبیند بخشی از جریمه سنگین او بخشیده میشود، انگیزه بیشتری برای تسویه وام پیدا میکند.
در بهترین حالت میتوان این گزینه را یک بازی برد-برد برای مردم و نظام بانکی در نظر گرفت تا در روزهای سخت، چرخ اقتصاد خانوادهها از حرکت نایستد.
چند نکته طلایی که نباید فراموش کنید
- فقط جریمه مازاد بخشیده میشود: توجه داشته باشید که سود اصلی وام بخشیده نمیشود. شما فقط از پرداخت آن جریمه ۶ درصدی اضافی معاف میشوید.
- خوشحسابی در آینده: استفاده از این بخشودگی میتواند رتبه اعتباری شما را در سیستم بانکی بهبود ببخشد. با تسویه بدهی در این بازه، نام شما از لیست بدحسابها خارج شده و در آینده میتوانید دوباره تسهیلات دریافت کنید.
