بقایی: از طریق میانجیها پیشنهاداتی از آمریکا دریافت کردهایم
میتوانم بگویم که ایرانیها تجربه خوبی با آن فرستادگان نداشتند. فکر میکنم این مسألهای قطعی است. ایرانیها نمیتوانند به کسانی اعتماد کنند که موافقت کردند یک دور دیگر مذاکرات را دوشنبه برگزار کنند و سپس تنها دو روز قبل از آن، جنگی تجاوزکارانه علیه ایران به راه انداختند.
بقایی، سخنگوی وزارت خارجه در یک مصاحبه به بررسی شرایط حال حاضر جنگ پرداخته است.
به گزارش جماران، در ادامه بخشهایی از این گفتگو را میخوانید.
گزارشهایی وجود دارد که ایران و کشورهای خلیج فارس، استیو ویتکوف و جرد کوشنر، مذاکرهکنندگان اصلی آمریکا، را «داراییهای اسرائیلی» میدانند. این همان چیزی بود که گاردین نوشت. و اینکه ایران ترجیح میدهد در آینده با معاون رئیسجمهور جیدی ونس مذاکره کند. آیا اینطور است؟
ما با ایالات متحده به عنوان یک دولت مواجه میشویم؛ پس بدون توجه به اینکه چه کسی مذاکره میکند...
پس دکتر بقایی، خوب نیست که ایران بگوید میخواهیم با ونس مذاکره کنیم نه با افراد دیگر؟
منظورم این است که ما با ایالات متحده به عنوان یک دولت مستقل مذاکره میکردیم. پس صرفنظر از اینکه چه کسی نماینده آمریکا بود، نتیجه فاجعهبار بود؛ چون آمریکا در وهله اول نتوانست به تعهداتش عمل کند. ثانیاً، آنها با حسن نیت مذاکره نکردند. و فکر میکنم این بسیار مهم است؛ چون مذاکره با حسن نیت اصل بنیادین دیپلماسی بینالملل است.
با احترام، به سؤالم جواب ندادید. از این به بعد، آیا ترجیح میدهید با معاون رئیسجمهور به جای کوشنر و ویتکوف مذاکره کنید؟
میتوانم بگویم که ایرانیها تجربه خوبی با آن فرستادگان نداشتند. فکر میکنم این مسألهای قطعی است. ایرانیها نمیتوانند به کسانی اعتماد کنند که موافقت کردند یک دور دیگر مذاکرات را دوشنبه برگزار کنند و سپس تنها دو روز قبل از آن، جنگی تجاوزکارانه علیه ایران به راه انداختند.
دکتر بقایی، گزارشها حاکی است که آمریکا از طریق پاکستان یک طرح صلح ۱۵ مادهای به ایران فرستاده که خواهان محدودیت برنامه موشک بالستیک، پایان دادن به حمایت از حماس، حزبالله و حوثیها، و حذف کامل مواد غنیشده است. صریحاً بگویید: آیا ایران این طرح ۱۵ مادهای را قطعاً رد کرده است؟
نمیخواهم درباره آن موضع رسمی اعلام کنم. یک چیز میتوانم بگویم: بله، از طریق میانجیها پیشنهاداتی از آمریکا دریافت کردهایم. آن پیشنهادات بسیار حداکثرگرایانه و غیرمنطقی هستند. و فکر میکنم باید اینجا متوقف شوم. صحبت درباره اموری که بخشی از حقوق ذاتی ایرانیهاست، نشانه حسن نیت یا جدیت در هیچ دیپلماسیای نیست. آنها قبلاً این را امتحان کردهاند.
اما توصیف پیشنهادهای آمریکا به عنوان «حداکثرگرایانه و غیرمنطقی»، برخی میگویند خواستههای ایران هم همینطور است. ایران از خروج نیروهای آمریکایی از کل خاورمیانه صحبت کرده، که صادقانه بگویم هرگز اتفاق نخواهد افتاد. گزارشهایی هست که ایران قصد دارد بعد از بازگشایی، از کشتیها عبوری از تنگه هرمز عوارض بگیرد. هیچکدام از اینها واقعبینانه یا منطقی نیست، مگر نه؟
آیا هیچکدام از این نکاتی که ذکر کردید را به عنوان موضع رسمی ایران دریافت کردهاید. گزارشها و حدسهای زیادی درباره چیزهای مختلف هست؛ اما یک چیز روشن است: باید مطمئن شویم که آمریکا و اسرائیل دیگر در موقعیتی نباشند که به ایران حمله کنند.
چطور این کار را میکنید؟ از ابتدای مصاحبه پرسیدم. نمیفهمم چگونه این را انجام میدهید؟
باید آن را در عمل تضمین کنیم. باید مطمئن شویم که سرزمین برادران و خواهران عرب ما برای حمله به کشور دیگری در منطقه مورد سوء استفاده قرار نگیرد. میدانید چه اتفاقی افتاد، مهدی. در دهم رمضان، سرزمینهای کشورهای مسلمان و عرب منطقه توسط آمریکا و اسرائیل برای حمله به یک ملت مسلمان دیگر مورد سوء استفاده قرار گرفت. و فکر میکنم این ننگآور است.
آیا نگران این نیستید که کشورهای همسایه، همسایگان خلیج فارسی که شما به آنها موشک زدید، حتی اگر فردا جنگ تمام شود، روابط شما را برای همیشه خراب کردهاید؟
اول اینکه، ما به آنها موشک نزدیم، به آنها حمله نکردیم. ما فقط از خودمان در برابر منابع تجاوز دفاع کردیم. متأسفانه آنها اجازه دادند آمریکا و اسرائیل از سرزمینهایشان، پایگاههای نظامیشان، و داراییهایشان برای تجاوز نظامی علیه ایران استفاده کنند. این هم غیرقانونی است هم غیراخلاقی.
ما به روابطمان با هر کشوری در منطقه خلیج فارس اهمیت بسیاری میدهیم و مصمم هستیم روابط حسن همجواری را با آنها ادامه دهیم. اما چه کار دیگری باید بکنیم؟ ما تحت حمله هستیم.
آیا نگران این هستید که سعودیها و اماراتیها به جنگ علیه ایران بپیوندند؟ گزارشهایی از نیویورک تایمز هست که MBS به ترامپ توصیه کرده ادامه دهد. آیا نگران این هستید؟
هرچه در روزنامههای غربی گفته شود، ما آن را به عنوان خبر موثق تلقی نمیکنیم. ما به هیچ کشور عربی و مسلمانی در منطقه دشمنی نداریم.
در واشنگتن زمزمههایی هست که ممکن است شاهد یک تهاجم زمینی به ایران باشیم؛ چه جزیره خارک، چه خاک اصلی ایران. ممکن است به اندازه این آخر هفته نزدیک باشد. میدانیم که ترامپ دوست دارد کارها را در آخر هفته انجام دهد. آیا برای آن آمادهاید؟ پاسخ ایران به تهاجم زمینی توسط قدرتمندترین نیروی مسلح در تاریخ جهان چه خواهد بود؟
ببینید، این سرزمین ما است. ما باید ایستادگی کنیم و پاسخ دهیم. مطمئنم نیروهای مسلح ما برای هر سناریویی آمادهاند. آیا جز پاسخ به متجاوزان گزینه دیگری داریم؟ این یک جهان ناعادلانه است، و مطمئنم مردم ما مصمم و متحد هستند تا با هر چنین سناریویی مقابله کنند.
پیام امروز شما به دونالد ترامپ چیست؟
هیچ پیامی به مقامات آمریکایی ندارم؛ اما به مردم آمریکا میگویم: این یک جنگ هوا و هوس است. این جنگ ملت آمریکا علیه ملت ایران نیست. این جنگی است که آمریکا توسط اسرائیل به آن کشیده شده. این جنگی است که بر منطقه تحمیل شده. ایران هیچ ربطی به بلایی که این جنگ بر سر منطقه و اقتصاد جهان آورده ندارد. آمریکا باید پاسخگوی همه پیامدها باشد. پس این یک جنگ انتخابی به وضوح اشتباه توسط آمریکاست؛ جنگ علیه یک کشور تمدنساز، علیه یک ملت متمدن که در یک فرایند دیپلماتیک با آمریکا برای حل اختلافاتش بود.
