کارشناس سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی همدان:
ترس و اضطراب در روزهای جنگ طبیعی است/ خود را سرزنش نکنید
کارشناس سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: احساساتی مانند ترس، اضطراب یا خشم در روزهای پرتنش و بحرانی واکنشهایی طبیعی هستند که برای همه انسانها رخ میدهد و نیازی نیست کسی احساساتش را پنهان کند یا وانمود کند اوضاع خوب است.
پروانه ابراهیمی، کارشناس سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی همدان، با تأکید بر اینکه شناخت حال درونی مهمترین راه کاهش استرس در روزهای بحران است، گفت: نخستین میدان درگیری در شرایط جنگ و حوادث درون هر فرد شکل میگیرد و پیش از اینکه بتوانیم از خانواده مراقبت کنیم یا به دیگران دلگرمی بدهیم، لازم است خود را دارد.
به گزارش ایسنا، پروانه ابراهیمی افزود: احساساتی مانند ترس، اضطراب یا خشم در روزهای پرتنش و بحرانی واکنشهایی طبیعی هستند که برای همه انسانها رخ میدهد و نیازی نیست کسی احساساتش را پنهان کند یا وانمود کند اوضاع خوب است.
وی بیان کرد: پذیرفتن حال خود و مراقبت از وضعیت روانی، نخستین گام برای عبور از این روزهای سخت است و در کنار آن باید به دنبال راههایی برای آرام کردن ذهن و بدن بود.
به گفته این کارشناس، «کنار آمدن با احساسات» دومین مرحله مهم در مدیریت استرس بحرانهاست.
ابراهیمی با بیان اینکه یکی از سادهترین و مؤثرترین روشها، نامگذاری دقیق احساسات است، تأکید کرد: وقتی فقط میگوییم «حال خوبی ندارم» نمیتوانیم اقدامی برای خود انجام دهیم؛ اما اگر بگوییم «ترسیدهام» یا «دلشوره دارم»، بهتر میتوانیم با احساسات کنار بیاییم.
کارشناس سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: اولین مرحله در این فرایند، توجه به این است که هر احساس در کجای بدن نمود پیدا میکند و سپس توصیف دقیق همان حالت بدنی است، پس از آن افراد میتوانند مانند یک دوست از خود بپرسند «این احساس چه پیامی برای من دارد؟
ابراهیمی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی افراد نباید خود را سرزنش کنند، زیرا اوضاع غیرعادی است و انتظار نمیرود کسی پس از شنیدن صدای انفجار یا خبر از دست دادن عزیزان کاملاً آرام و منطقی رفتار کند.
وی بیان کرد: گریه، بیقراری، لرزش، دلپیچه، تپش قلب، یا حتی اختلال خواب در این شرایط واکنش طبیعی بدن است و نباید آن را نشانه ضعف دانست.
این کارشناس سلامت روان توصیه کرد: افراد تا حد امکان «در لحظه زندگی کنند» و خود را با فکر کردن زیاد به آینده خسته نکنند؛ انجام کارهای کوچک و ساده میتواند ذهن را از درگیریهای شدید نجات دهد.
ابراهیمی گفت: شکستن تنهایی اهمیت زیادی دارد و حتی بیان یک جمله کوتاه درباره احساسات با فردی مورد اعتماد میتواند بار روانی را سبک کند، همچنین حضور در جمع حتی جمعهای کوچک از انزوایی که استرس را تشدید میکند جلوگیری میکند.
وی با تأکید بر توجه جدی به وضعیت جسمانی، تصریح کرد: بدن بسیار زودتر از ذهن نشانههای بحران را بروز میدهد.
این کارشناس سلامت روان، خاطرنشان کرد: لرزش، تپش قلب، دلپیچه یا خستگی شدید ممکن است نشانه فشار روانی باشد و باید به آن توجه کرد.
ابراهیمی افزود: خواب کافی، استراحت، نوشیدن آب و حتی چند نفس عمیق میتواند به بدن کمک کند و همین مراقبت جسمی تأثیر مستقیم بر آرامش روان دارد.
وی با بیان اینکه وقتی حال سنگین و اضطرابزا ادامهدار میشود، گفتوگوی آرامبخش با خود بسیار کمککننده است، تأکید کرد: گاهی بیان جملاتی مانند «نمیدانم فردا چه میشود اما اکنون زندهام و دارم زندگی میکنم» میتواند ذهن را از شدت تنش خارج کند.
این کارشناس سلامت روان در ادامه به موضوع «زمان دریافت کمک فوری» اشاره کرد و گفت: برخی نشانهها نیازمند اقدام بدون تأخیر هستند، این نشانهها شامل تمایل به آسیب زدن به خود، آسیب رساندن به دیگران در لحظات خشم شدید، مصرف بیرویه دارو یا الکل، و دیدن یا شنیدن صداها و تصاویری است که وجود خارجی ندارند.
ابراهیمی تاکید کرد: در این موارد افراد باید فوراً با شمارههای ۱۲۳.۱۱۵ یا ۱۴۸۰ تماس بگیرند و درخواست کمک کنند.
وی خاطرنشان کرد: اگر علائمی مانند بیخوابیهای مداوم، خواب بیش از حد، بیاشتهایی شدید یا پرخوری، بیعلاقگی به زندگی، بیانگیزگی، دلشوره دائم، عدم تمرکز یا احساس شدید گناه و سرزنش کردن خود بیش از دو هفته ادامه داشته باشد، مراجعه به روانشناس یا مشاور ضروری است.
او یادآور شد: خدمات مشاوره روانرایگان در مراکز جامع سلامت محلات ارائه میشود.
ابراهیمی گفت: کمک گرفتن نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه آگاهی و مسئولیتپذیری فرد نسبت به سلامت روان خود است. او تاکید کرد در شرایط بحرانی باید پذیرفت روان مانند جسم نیازمند مراقبت مداوم است و رسیدگی به آن بخشی از حفظ بقا و سلامت در روزهای سخت محسوب میشود.
