لیلاز: کنترل تنگه هرمز با اهمیتتر از بستن آن است
یک کارشناس اقتصادی گفت: هژمونی آمریکا در حال از دست رفتن است. هیچ دموکراسی وارداتی تا به حال در هیچکجای دنیا جواب نداده است. در این جنگ زمان به زیان آمریکا است؛ اگر ماجرای بسته شدن تنگه هرمز ادامه پیدا کند، اثرش روی اقتصاد جهانی محسوس خواهد بود.
سعید لیلاز، کارشناس اقتصادی، روز چهارشنبه در گفت و گوی تلویزیونی در تحلیل خود از اینکه چقدر این جنگ گریزناپذیر بود، گفت: من از مدتها قبل این جنگ را پیشبینی میکردم. حداقل از دو سال قبل به این جمعبندی رسیده بودم که چون ایالات متحده آمریکا دارد خودش را برای مبارزه نهایی با چین آماده میکند و جنگ بزرگ بعدی در جهان دعوای میان آمریکا و چین خواهد بود، بایستی مسأله ایران را از نظر خودش به یک نقطه روشنی برساند، در عین حال مجموعه تحولاتی که در روابط میان آمریکا و ایران چه در سطح میان دو کشور و چه نقش ایران در منطقه خاورمیانه و غرب آسیا وجود داشت، این ما را به سمت یک درگیری پیش میبرد.
به گزارش ایرنا، وی افزود: یکی از این موضوعات مسأله هستهای بود، دیگری مسأله موشکی و یکی هم بنا به ادعای غربیها، نیروهای نیابتی بود اما به نظر من هیچ یک از اینها عامل اصلی نیست. عامل اصلی این بود که آمریکا میخواست بر ایران و منابع ایران تسلط پیدا کند، الان هم نقشهشان همین است، اصلاً داستانی غیر از نفت نیست.
این کارشناس اقتصادی عنوان کرد: من دچار این توهم نیستم که تصور کنم آمریکاییها به نفت ایران به خاطر خود نفت ایران احتیاج دارند، آمریکا الان بزرگترین تولیدکننده نفت جهان و بزرگترین صادرکننده انرژی جهان است و به شدت اروپا را از این جنبه به خودش وابسته کرده است ولی در آن مناقشات بینالمللی که آمریکاییها در آینده با چین خواهند داشت، نفت ایران بسیار مهم است چنانچه نفت ونزوئلا بود. بعد از سقوط ونزوئلا داستان اصلاً فرق کرد و الان که من با شما صحبت میکنم با افتخار میتوانم به شما بگویم که ایران یگانه تولیدکننده بزرگ نفت غیرآمریکایی نفت جهان است.
لیلاز با بیان اینکه اگر ما روسیه را جزء قدرتهای بزرگ دنیا بدانیم و طبیعتاً خارج از دسترسی آمریکا، چون دو کشور ونزوئلا و ایران بودند که حدود یک سوم ذخایر نفتی جهان را دارند، خاطرنشان کرد: از سوی دیگر تولیدات نفتشان هم میتواند جمعاً روزی ۶ تا ۷ میلیون بشکه باشد که به ویژه نفت ایران اساساً برای چین طراحی میشود، اگر ایالات متحده بخواهد در آینده با چین درگیر شود، نمیتواند از پشت جبهه خودش یعنی جمهوری اسلامی ایران آن هم در منطقه بسیار استراتژیک غرب آسیا فارغ بماند و بیخیال این موضوع شود.
وی ادامه داد: نکته دیگر هم خصلت و خوی امپریالیستی است. ما امپریالیسم را یک واژه ایدئولوژیک تصور میکنیم ولی واقعیت قضیه این است که امپریالیسم یک واقعیت عینی است و باید با آن یک برخورد علمی و عینی کرد.
این استاد دانشگاه بیان کرد: به همین دلیل من همواره میگویم در نگاه یک امپریالیسم شما یا یک برده هستید یا یک دشمن، سومی ندارد. اینجوری هم نیست که فکر کنیم تعداد کشورهایی که بر سر این دو راهی قرار دارند، تعداد کمی هستند یا فقط جهان سومی هستند.
لیلاز با اشاره به اینکه شما به رفتار دولت فعلی ایالات متحده آمریکا و ترامپ یا دولت دموکرات آمریکا توجه کنید، قابل توجه آن دوستانی که متوهم هستند بر سر اینکه اگر ترامپ بیاید و باید برود چه اتفاق میافتد، گفت: شما نسبت به رفتار این دولتها نسبت به اروپای غربی، متحدانشان که ۷۰ تا ۸۰ سال است در قالب ناتو و انواع و اقسام پیمانهای نظامی و اقتصادی هستند نگاه کنید، به محض اینکه جنگ اوکراین شروع شد، غواص فرستادند خط «نورد استریم یک» را که گاز روسیه را به اروپای غربی میرساند، منفجر کردند تا اروپا ناچار شود فقط از ایالات متحده آمریکا گاز بخرد و با وجود اینکه قیمت گاز در این چهار سال نوسانات جهانی خیلی بالایی داشت اما در نهایت روی دو برابر گازی که اروپاییها از روسیه میخریدند ایستاد، یعنی آمریکا الان دارد گازش را به آلمان و اروپا به دو برابر قیمتی گازی که آنها از روسیه میخریدند، میفروشد اما صدای کسی در تمام دنیا درنیامد. این امپریالیسم است.
وی بیان کرد: فکر نکنید که فقط ما درگیر آن هستیم. از روزی که جنگ اوکراین شروع شده تا الان تولید ناخالص آلمان در کل این چهار سال نیم درصد هم اضافه نشده است، یعنی در تمام این سالها یا رشد اقتصادیاش منفی یا صفر بوده است، آلمان که به عنوان بزرگترین اقتصاد اروپا تمام اروپا را به دنبال خودش میکشاند و الان جمهوری فدرال آلمان هم به لحاظ سیاسی و هم به لحاظ اقتصادی تبدیل به یک قدرت کاملاً فرعی در اروپا شده است. یک جنگ اوکراین را راه انداختند که بزرگترین قربانیاش اروپا بوده است.
اگر فکر کنیم که امپریالیسم، دوستی، دشمنی یا متحدی دارد، این حرف مطلقاً اشتباه است
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه اگر ما فکر کنیم که امپریالیسم، دوستی، دشمنی یا متحدی دارد، این حرف مطلقاً اشتباه است، افزود: شما یا برده هستید، مثل همه این کشورهایی که اسم بردم، تمام کشورهای منطقه غرب آسیا، تمام کشورهای آمریکای لاتین، تمام کشورهای اروپای غربی، یا دشمنشان هستید که در این منظومه تعداد کشورهایی که در گروه برده قرار نمیگیرند، بسیار محدود هستند و شاید ۱۰ کشور هم نباشند ولی شما به رفتار ایالات متحده آمریکا با کانادا یا مکزیک نگاه کنید.
لیلاز اظهار کرد: من معتقدم اختیارات هر یک از فرمانداران هر یک از ایالتهای آمریکا بیشتر از اختیارات رؤسای جمهور یا نخستوزیران هر یک از این کشورهایی است که من از آنها اسم میبرم و جرئتشان هم برای مقابله با ترامپ بیشتر است. یعنی انگار نه انگار که کشوری به نام فرانسه وجود دارد. به رفتار آمریکا با فرانسه، آلمان یا مکزیک نگاه کنید.
اشتباه است که فکر ترامپ یک شهاب است که میآید و میرود
وی تاکید کرد: علت این موضوع هم این است که آمریکا از حالت هژمونی، دارد پایین میآید. این جمله متعلق به آنتونیو گراموشی متفکر ایتالیایی است که میگوید قدرتها وقتی از حالت هژمونی خارج میشوند و پایین میآیند، یعنی علاوه بر قدرت نظامی، اقتصادی و سیاسی، مشروعیتشان را هم از دست میدهند، وارد فاز سلطهگری میشوند. آن خوی و خصلت وحشی خودشان را بیپردهتر نشان میدهند. ما خیال میکنیم آقای ترامپ یک شهاب است که میآید و میرود اما مطلقاً اینطوری نیست.
استاد دانشگاه عنوان کرد: چون آمریکا دارد هژمونی خود را از دست میدهد تبدیل به یک قدرت سلطهگر میشود و این قدرت سلطهگر شروع میکند بیپرده، عریان و عیان با جهان برخورد کردن. از این جنبه حداقل ما از یک سال یا یک سال و نیم پیش معتقد بودیم که یک درگیری، گریزناپذیر خواهد بود.
لیلاز با بیان اینکه هیچگونه همراهی جمهوری اسلامی ایران با ایالات متحده آمریکا جز تسلیم کامل، نمیتوانست جلوی این جنگ را بگیرد، خاطرنشان کرد: به هر حال ما اطلاعاتی داریم که مسئولان ارشد و رهبران ایرانی چه در سطوح نظام و چه در سطوح دولت در تمام یک سال و نیم گذشته هر کاری توانستند کردند، اصلاً آقای پزشکیان کارشان را با مذاکره با آمریکا شروع کردند و در وسط مذاکره اول با آمریکا در تیر ماه و خرداد ماه، جنگ اول اتفاق افتاد و در مورد جنگ دوم یعنی جنگ رمضان هم به همین شکل، هر دو جنگ در جریان مذاکره و هر دو در حالی که به هر حال ما اطلاعاتی داریم که نمیتوانیم آن اطلاعات را نادیده بگیریم.
وی در پاسخ به این پرسش که اکنون مختصات این جنگ به اعتقاد شما چیست، اظهار کرد: من از ابتدا فکر میکردم این جنگ یک جنگ آخرالزمانی است، به این معنا که نه فقط بین ایران و آمریکا بلکه باید میان ایران و آمریکا و همه جهان تعیینتکلیف شود.
به جنگی جز جنگ ارزها اعتقاد ندارم
فعال رسانهای و تحلیلگر اقتصادی با اشاره به سلطه دلار گفت: من در تحلیل نهایی به جنگی جز جنگ ارزها قائل نیستم، الان جنگ میان دلار و سایر ارزها در جهان مطرح است. از آنجایی که ما با انقلاب اسلامی هژمونی دلار را به چالش کشیدیم جزو دشمنان آمریکا محسوب میشویم اگر این اتفاق رخ نمیداد جزء دشمنان این کشور نبودیم.
لیلاز با بیان اینکه دلار در دنیا در حال تضعیف است، عنوان کرد: سهم دلار در مراودات بینالمللی از حدود صد درصد در جنگ جهانی دوم به حدود ۵۰ درصد میرسد و البته آهنگ آن هنوز کند است اما یکباره و بهصورت ناگهانی جلو خواهد رفت و آمریکاییها سعی میکنند جلوی آن را بگیرند.
وی با بیان اینکه ما در این جنگ در جبهه دشمن آمریکا قرار داریم و هیچگونه امتیاز تاکتیکیدادن جز تسلیم کامل جلوی آن را نمیگیرد، تصریح کرد: از نظر آمریکاییها ما باید مانند عربستان سعودی و ونزوئلا و سایر کشورها به ایالات متحده این اجازه و امکان را بدهیم که به ما بگویند به چه کسی نفت بفروشیم، چقدر بفروشیم و چقدر بگیریم و پول آن را کجا ببریم و با آن پول چه کاری انجام دهیم.
گریزی جز استقامت نداریم و مسیری جز این نمیتوانیم برویم
این استاد دانشگاه در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا معتقدید استقامتی که اکنون ایران در میدان انجام می دهد میتواند مسیر بازی را تغییر دهد، گفت: ما گریزی جز استقامت نداریم و مسیری جز این نمیتوانیم برویم. من انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ اتفاق افتاد را سومین و بزرگترین انقلاب تاریخ بشر میدانم زیرا در هیچکدام از دو انقلاب بزرگ دیگری که بزرگتر از ایران بودند نسبت جمعیت حاضر در صحنه به اندازه انقلاب ایران نبود و رمز پایداری انقلاب ما نیز همین است. همه دنیا میخواهند انقلاب اسلامی را از ریشه بکنند اما نمیتوانند موفق شوند و این به دلیل استحکامی است که انقلاب اسلامی دارد.
لیلاز ادامه داد: ما در این انقلاب راه استقلال را برگزیدیم، این را پدران ما نیز انجام دادند الان هم چارهای جز این نداریم. به دلیل رفتارهایی که هم دولت و حکومت و هم صدا و سیما انجام میدهد ممکن است گروهی از مردم تصور کنند اگر مناسبات آمریکایی بر ایران حاکم شود زندگی بهتری در پیش خواهد بود اما این تصور اشتباهی است.
دوستی و دشمنی با امپریالیسم آمریکا خود به خود منجر به رشد اقتصادی نخواهد شد
وی افزود: شما الان به عراق نگاه کنید نه برق دارند نه گاز و نه امنیت. تعداد کشورهایی که متحد آمریکا و از ایران فقیرتر هستند خیلی بیشتر از تعداد کشورهایی است که متحد آمریکا و از ایران ثروتمندتر هستند یعنی هیچ دوستی و هیچ دشمنی با امپریالیسم آمریکا خودبه خود منجر به رشد اقتصادی نخواهد شد.
این فعال رسانهای با بیان اینکه اگر به فیلیپین، مصر و تایلند نگاه کنید این کشورها درست مدیریت شدهاند و خوب رفتار کردهاند، خاطرنشان کرد: مساله اساسا، مساله داخلی است. اینکه شما تصور کنید کشور باتمدنی مانند ایران، به صرف برقراری پیوند با یک کشور خارجی نه فقط آمریکا بلکه با روسیه و چین و شوروی سابق میتواند به لحاظ داخلی خوشبخت شود توهمی بیش نیست.
ساختارها و نظام اداری را باید اصلاح کنیم/ طرفدار استقلال ایران هستم
لیلاز بیان کرد: ما باید ساختارها و نظام اداریمان را اصلاح کنیم، ما باید جلوی فسادها و دزدیها و رانتخواریهایمان را بگیریم و منافذ خروجی اقتصادمان را درست کنید. اگر این اتفاق بیفتد، اینکه ما چه روابطی با آمریکا داریم یا نداریم فرقی نخواهد داشت.
وی با اشاره به اینکه طرفدار دشمنی با آمریکا نیست بلکه طرفدار استقلال ایران است، گفت: استقلال به این معناست که حاکم به سرنوشت خودم باشیم به هر کسی که میخواهم نفت بفروشم، هر چقدر خواستیم بفروشیم و از هر جا خواستیم کالا وارد کنیم. این مساله که ما دموکراسی داریم یا نداریم مسالهای داخلی است. هیچ دموکراسی وارداتی تا به حال در هیچکجای دنیا جواب نداده است؛ از این رو ما باید بتوانیم این توهمات را با بیان مستدل علمی و نمونههای روشن مطرح کنیم.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه قرارداد صلح کمپدیویت همزمان با انقلاب اسلامی امضا شده است، افزود: در تمام این نیمقرن، مصریها سالی ۵ تا ۱۰ میلیارد دلار از آمریکا کمک مستقیم دریافت کردهاند یعنی حقالسکوت نابود کردن حق فلسطینیها. در این ۵۰ سال هیچ مناقشهای هم نداشتند اما ما در تمام این ۵۰ سال مشغول زد و خورد بینالمللی یا منطقهای بودیم. اکنون تعداد کثیری از مردم قاهره در گورستانها میخوابند برای اینکه آنها نیز به مشکلات بزرگی برخوردند.
لیلاز با اشاره به اینکه اکنون گل سرسبد رشد اقتصادی جهان هند، ویتنام، چین، لائوس و کامبوج هستند، اظهار کرد: این کشورها به هیچ عنوان حاضر نبودند کوچکترین عنصری از عناصر حاکمیت ملیشان را به غرب بفروشند. من اساسا مساله را موضوع دلار و این جنگ را هم جنگ آخرالزمانی میدانم.
وی با بیان اینکه این آخرین فشاری است که امپریالیسم میتواند بر ایران وارد کند، عنوان کرد: اگر این فشار منجر به شرارتها و جنایاتی که آمریکاییها معمولا در پایان هر جنگی که در آن شکست میخورند نشود، ما همین الان در این جنگ پیروز شدهایم آن وقت آنها دست از سر ما خواهند برداشت. آنها چارهای جز این ندارند و مجبور هستند با قدرتی مانند ایران کنار بیایند.
وی درباره سرنوشت تقابل میان آمریکا و چین گفت: بازی آمریکاییها با چین بدون ایران پیش خواهد رفت و آنها ناچار خواهند شد با ایران تعامل کنند. البته با چین هم همینطور. در سال ۲۰۰۳ میلادی اینها عراق را اشغال کردند. عراق آشکارا لقمهای بزرگتر از دهان همه جهان غرب بود در حالی که ایران از هر حیث ۵ برابر عراق است، اگر ما درست حکمرانی کنیم امکان ندارد بتوانند کشور ما را به زانو درآورند.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: مساله ما اساسا داخلی است ما باید کشور را بهتر و درستتر اداره میکردیم. البته من جناحی سخن نمیکنم اما از نیمه دهه ۱۳۸۰ به این طرف دولتی که بتواند اقتصاد را بهدرستی اداره کند و کشور را به جلو ببرد، نداشتیم و همه عمر را به زد و خورد داخلی سپری کردیم.
هرگز در تاریخ ایران جنگی چنین نابرابر وجود نداشته است
لیلاز با بیان اینکه این جنگ بالاخره به پایان خواهد رسید، اظهار کرد: من باور نمیکنم که در تاریخ ایران جنگی چنین نابرابر وجود داشته باشد. اشتباه بزرگی است اگر کسی تصور کند که این جنگ ایران و آمریکا، یا جنگ ایران و آمریکا و اسراییل است، این جنگ میان ایران با تمام غرب و جهان عرب است. دولتهای عرب چه بخواهند و چه نخواهند به آمریکا کمک میکنند؛ سازمانهای نظامی آنها با هم لینک هستند و به یکدیگر اطلاعات نظامی میدهند. همین امروز خبری آمد که آمریکا سامانههای تاد را از کره جنوبی منتقل میکند و بدین معناست که کره جنوبی در این جنگ مشارکت میکند.
نشانههای درخواست آتشبس از سوی دشمن در راه است
وی با بیان اینکه ما امروز در سیزدهمین روز جنگ هستیم و رکورد جنگ قبلی را شکستهایم نشانههای درخواست آتشبس از نقاط مختلف از سمت دشمن در راه است و این نشان میدهد ما پیروز این جنگ شدهایم، یادآور شد: اگر فقدان رهبری شهیدمان که بسیار تلخ و متاثرکننده بود را کنار بگذاریم هم به لحاظ مادی و انسانی از دشمنان اگر جلوتر نباشیم عقبتر هم نیستیم.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه زمان به زیان ایالات متحده آمریکا است، عنوان کرد: البته یک موضوع از جنبهای مرا نگران میکند که ممکن است آنها شرارتهای خارج از عرف یک جنگ شرافتمندانه در سطح آمریکا انجام دهند؛ ما این رفتار را از آمریکاییها سراغ داریم ما باید منتظر هر شرارتی باشیم. ما این جنگ را به لحاظ نظامی بردهایم اما فردای این جنگ باید تکلیفمان را با خودمان روشن کنیم.
حدود ۲۰ هزار واحد مسکونی در ایران از بین رفته و خسارت کلی دیده است
لیلاز در پاسخ به این پرسش که این جنگ چه تاثیری بر اقتصاد ما گذاشته است، اظهار کرد: این جنگ حتما تاثیر خسارتباری داشته است. صدا و سیما اعلام کرد که حدود ۲۰ هزار واحد مسکونی در ایران از بین رفته و خسارت کلی دیده است. ما خسارتهای نظامی و صنعتی و زیرساختهای بزرگ دیدهایم و البته اقتصاد ایران هم بسیار بزرگ است.
وی تصریح کرد: ما در جنگ ۱۲ روزه با وجود آسیبهایی که بهویژه در هفته نخست دیدیم علائم رشد اقتصادی ۹ ماهه امسالی که مرکز آمار منتشر کرده است نشان میدهد همه این آثار جبران شده است و اقتصاد ایران به ریل سابق بازگشته است. رشد اقتصادی ایران در ۶ ماه ابتدایی امسال کمی زیر صفر بوده است بنابراین مشکلات اقتصادی ایران هر چه که هست متعلق به قبل از جنگ است.
این فعال رسانهای با بیان اینکه آمارها نشان میدهد که جنگ ۱۲ روزه اثر منفی روی کل اقتصاد نگذاشته است، تصریح کرد: ما به لحاظ آماری اگر به نرخ اسمی بگوییم، دلار جاری، که من اصلاً این را قبول ندارم، تولید ناخالص داخلی ایران حدود ۴۰۰ میلیارد دلار است، اگر بر اساس قدرت برابری خرید بگوییم که این چیزی است که در دنیا قابل اندازهگیری و استناد است، بانک جهانی میگوید تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس قدرت برابری خرید بین یک هزار و ۹۰۰ تا ۲ هزار میلیارد دلار در سال است. ما اگر فرض کنیم در این جنگ ۲ میلیارد دلار هم خسارت ببینیم، میشود یک درصد تولید ناخالص داخلی ما، بنابراین من نگران خسارتهای مادیاش نیستم، خسارتهای انسانیاش بسیار تلخ است.
وی اضافه کرد: یادتان نرود حمله به مدرسه میناب کاملاً عمدی بود، چیزی بود که من از امپریالیسم آمریکا کاملاً انتظار دارم چون آن کاری را که آنها ممکن بود آخر انجام دهد، مثل شرارتهایی که گفتم، گفتند اول یک ضربهای بزنیم که روحیه اینها را خالی کنیم، وگرنه ۲۰۰ دختربچه بین هفت تا ۱۰ آن هم در میناب را برای چه باید هدف قرار دهند؟
کنترل تنگه هرمز با اهمیتتر از بستن آن است
لیلاز افزود: درباره ماجرای کنترل تنگه هرمز و تأثیری که الان روی اقتصاد منطقه و دنیا میگذارد باید بگویم که در ابتدا باورنکردنی بود. ما در ابتدا عموما ۳۰ سال بود که جمهوری اسلامی درباره تنگه هرمز حرف میزد اما واکنش ها این بود که همه بخندند و بگویند مگر میشود؟ الان ما نه فقط توانستیم تنگه هرمز را ببندیم و این جزء شگفتیهای نظامی سیاسی است و اینکه تازه الان ایران میگوید من تنگه هرمز را نبستم بلکه آن را کنترل میکنم، این موضوع از بستن کامل آن جدیتر است که پیچ آن دست شماست و آن را مدیریت میکنید، دیشب خواندم که ایران از ابتدای جنگ تا الان ۱۱ میلیون بشکه نفت صادر کرده است، علاوه بر آن ۴۰ میلیون بشکهای که ما از قبل خارج از تنگه داشتیم، این نشان میدهد که شما اگر تدبیر کنید، همه این مسائل قابل حل شدن است.
وی بیان کرد: امنیت تنگه هرمز فقط برای نفت نیست، نفت چیزی بود که به طور سمبلیک دیده میشد اما در جریان این جنگ دیدیم که اهمیت گاز مهمتر از نفت است. الان صادرات گاز LNG قطر مطلقاً متوقف شده است در حالی که آنها روزی ۳۰۰ هزار تن گاز LNG صادر میکردند اما الان آن پایانهای که LNG صادر میکرد را از دست دادهاند. LNG تکنولوژی بسیار پیچیدهای دارد. گاز را به قدری باید در حد چند صد برابر فشرده کنید تا به صورت مایع دربیاید و بتوانید آن را در داخل مخازنی نگه دارید و وقتی که صادر میکنید بتوانید به کشورهای دیگر عرضه کنید و این تمام اقتصاد جهان را تحت تأثیر قرار میدهد.
لیلاز اضافه کرد: یک نکته دیگری که کمتر به آن توجه میشود، کالاهایی غیر از نفت و گاز است. همین الان جمهوری اسلامی ایران ماهانه ۲۰ میلیون تن صادرات و واردات غیرنفتی دارد، حالا در نظر بگیرید که عربستان، عراق، کویت، امارات متحده عربی یا بحرین چه مقدار دارند.
این کارشناس اقتصادی عنوان کرد: همه اینها نشان میدهد که کنترلی که ما توانستیم بر تنگه هرمز انجام دهیم، نه تنها توانستیم آن را ببندیم بلکه توانستیم پیچاش را در دست خودمان نگه داریم و جدای از همه اینها، در طول ۱۰ تا ۱۱ روز گذشته این مسأله پایدار هم بوده است، یعنی ما الان اینکه امریالیستها میخواهند یا میتوانند این وضعیت را تغییر دهند در خلیج فارس نمیبینیم، در حالی که ایران میتواند در بنادر دیگرش کارهایش را انجام دهد، از شمال جایی که هزاران کیلومتر دورتر از جبهه جنگ است، ما میتوانیم از طریق سرخس واردات و صادراتمان را انجام دهیم بدون اینکه هیچگونه نقصی اتفاق بیفتد و این موقعیت ژئوپلتیک ما است، در حالی که میان خودمان و روسیه یک دریای آزاد داریم، میان خودمان و چین یک سرزمین کاملاً دور از جنگ داریم و این دو کشور دو متحد اصلی ایران هستند، همه کشورهای منطقه اسیر این مسأله ماندهاند.
وی گفت: من فکر میکنم که زمان به زیان آمریکا است، اگر ماجرای بسته شدن تنگه هرمز ادامه پیدا کند، اثرش روی اقتصاد جهانی محسوس خواهد بود، گرچه من ترجیح میکنم راجع به این اثر اغراق نکنم.