فرضیههایی درباره ادامه جنگ/ آتشبس نزدیک است؟
در مورد آینده این درگیریها یک سناریو قابل اعتناد است و آن نیل به آتشبس و توقف درگیریها طی روزهای آینده است. به عبارتی مشابه همان سناریویی که در جنگ دوازده روزه عملی شد.
جیدی ونس، معاون رییسجمهور امریکا در تازهترین موضعگیری رسمی کاخ سفید تاکید کرد: «به هیچوجه امکان ندارد دونالد ترامپ اجازه دهد امریکا وارد یک درگیری چندساله بدون هدف مشخص باشد».
به گزارش اعتماد، درهمین باره کوروش احمدی، دیپلمات پیشین کشورمان در پاسخ به پرسشی درباره مولفههایی که زمینهساز آغاز مجدد رویارویی میان ایران و رژیم صهیونیستی با حمایت مستقیم امریکا شد؛ آنهم درست در شرایطی که مذاکرات جریان داشت و قرار بود رایزنیهای فنی از سرگرفته شود تا به گفته رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان مسائل فنی و سیاسی در یک سطح قرار بگیرد، گفت: پاسخ دادن به این سوال مستلزم داشتن اطلاعات است و تنها برمبنای تحلیل صرف مشکل میتوان به این سوال پاسخ داد. ما تا این لحظه برمبنای دادهها در فضای عمومی دقیقا نمیدانیم در مذاکرات چه گذشت و نیز طبعا نمیدانیم که در هفتههای منتهی به شروع تجاوز امریکا و اسراییل به ایران در ذهن ترامپ چه گذشت. به باور احمدی با این حال دو فرض در این رابطه مطرح و قابل بحث است؛ اول اینکه ترامپ و نتانیاهو از ابتدا و صرفنظر از اینکه چه نتیجهای از مذاکرات حاصل میشد، قصد انجام تجاوز مجدد و تضعیف یا سرنگونی نظام جمهوری اسلامی را داشتند. البته در این رابطه نیز با دو فاکتور قطعی مواجه هستیم. در ابتدا اینکه تهدید نظامی معتبر به موازات مذاکره از آغاز دور دوم در دستور کار ترامپ بود.
حمله ترامپ به ایران قطعی بود
در وهله بعدی اینکه اتفاقی که شنبه ۹ اسفند ساعت ۹ و ۲۰ دقیقه صبح در فاصله کمتر از دو روز بعد از مذاکرات ژنو رخ داد، مستلزم برنامهریزی حداقل چند هفتهای بود. حال در این میان سوال این است که آیا امریکا و اسراییل به موازات مذاکرات برنامهریزی برای عملیات نظامی را نیز انجام میدادند و آیا هدفشان این بود که در صورتعدم دریافت پاسخ مدنظر حمله را شروع کنند یا حتی اگر پاسخ مناسب را دریافت میکردند باز هم انجام زودهنگام تجاوز قطعی بود؟ به عنوان مثال آیا اگر ایران توقف غنیسازی را نیز که مصرانه و به صراحت مورد تاکید ترامپ بود، میپذیرفت باز هم درگیریها آغاز میشد؟ این همان سوالی است که پاسخ قطعی بدان بدون داشتن اطلاعات امکانپذیر نیست.
این دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه گفت: اما به نظر میرسد یک سناریو قطعی بود و آن احتمال بالای حمله امریکا به کشورمان است، چراکه مسلم بود ترامپ خود را در نوعی «تله اعتباری» قرار داده بود، به نحوی که بدون اینکه نتیجهای از تجمع نیرو در منطقه بگیرد، نمیتواند با سرافکندگی نیروهایش را برگرداند و مورد تمسخر مخالفان خود قرار خواهد گرفت. این فاکتوری است که باید به آن توجه شود. به گفته احمدی اما اگر ایران آنطور که در رسانهها گزارش شده، پیشنهاد تعلیق ۳ یا ۵ساله غنیسازی را در ژنو داده باشد، روشن است که این پیشنهاد نمیتوانست برای ترامپ که دنبال توقف یا تعلیق نامحدود بخشهایی از برنامه هستهای ایران بود، قابل قبول باشد. ایران حداقل هر امتیازی را که درنظر داشت، میتوانست با هدف خنثی کردن تبلیغات ترامپ علنا اعلام کند. این کارشناس مسائل سیاست خارجی گفت: در این میان وزیر خارجه عمان متوجه ضرورت چنین اقدامی بود و یک روز قبل از آغاز تجاوزات امریکا طی مصاحبهای با یک رسانه امریکایی بخشهایی از پیشرفتها در مذاکرات ژنو را اعلام کرد.
به هر حال مساله مهم و اولویت اول میبایست جلوگیری از جنگی میبود که بسیار محتمل بود و هر اقدام ممکن برای جلوگیری از آن باید انجام میشد. احمدی در پاسخ به دیگر پرسش در راستای رویکرد کشورهای عربی باتوجه به آغاز رویارویی و همچنین دامنهدار شدن درگیریها در منطقه تشریح کرد: روشن نیست که برخی از پادشاهیها به ویژه عربستان باتوجه به گزارشات مربوط به سفر خالد بن سلمان، وزیر دفاع سعودی به واشنگتن در دی ماه و نیز گزارشی که اخیرا واشنگتنپست در مورد مواضع عربستان در قبال تجاوزات مشترک امریکا و اسراییل به کشورمان این پادشاهی و همچنین سایر اعراب به واقع مخالف حمله امریکا به ایران بودند یا خیر.
احمدی در پاسخ به دیگر پرسشی درخصوص نشست اخیر شورای حکام و احتمال ورود درگیریها به فاز هستهای تشریح کرد: اخیرا محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی در نامهای به رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع داده است که امریکا و اسراییل مجددا در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ طی دو نوبت به تاسیسات نطنز حمله کردهاند. حال اینکه این حملهها همچنان ادامه داشته باشد یا خیر و بسان جنگ دوازده روزه آن سه مکان حساس مجدد مورد بمباران امریکا و اسراییل قرار گیرند یا خیر، بستگی به ارزیابیها اطلاعاتی آنها از میزان حملاتی که تاکنون انجام شده، دارد.
این کارشناس مسائل سیاست خارجی در ادامه و باتوجه به اینکه برخی مدعیاند دیپلماسی اینبار نیز بسان گذشته با بنبست و شکست مواجه شده است، تشریح کرد: در اینکه مجددا دیپلماسی شکست خورد تردیدی نیست، اما همانگونه که پیشتر در مورد اینکه آیا امریکا از ابتدا اهمیتی برای دیپلماسی قائل نبود یا اینکه چون مذاکرات به نتیجه نرسید، توسل به تجاوز در دستور کار امریکا و اسراییل قرار گرفت توضیح دادم به نظر میرسد پیشنهادات ایران برای رییسجمهور امریکا قابلقبول نبود. به باور احمدی اما در مورد آینده این درگیریها یک سناریو قابل اعتناد است و آن نیل به آتشبس و توقف درگیریها طی روزهای آینده است.
به عبارتی مشابه همان سناریویی که در جنگ دوازده روزه عملی شد. به اعتقاد من صحبتهایی که ترامپ در مورد ادامه جنگ برای هفتهها بیشتر جزیی از جنگ روانی است. لذا تاکید وزیر خارجه عمان بر لزوم آتشبس و بازگشت به مذاکرات و همچنین واکنش مثبت آقای عراقچی مبنی بر «رضایت ایران» برای هرگونه تلاش جدی جهت توقف تنشها و بازگشت ثبات و نیز اظهارات رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان در مصاحبه با انبیسی مبنی بر اینکه «ما خواهان جنگ و تنش در منطقه نیستیم، اما ابتدا باید تجاوز متوقف شود»، در این رابطه قابل توجه و موجب دلگرمی است. به باور من این جنگ که هواپایه، تکنولوژیک، نابرابر و نامتقارن است اگر هرچه سریعتر پایان یابد به سود کشور و مردم است.
