آیا می شود موشک بالستیک را از هواپیما شلیک کرد؟
اکثر موشک های بالستیک سنتی برای پرتاب از سکوی ثابت زمینی یا زیردریایی طراحی شده اند و پرتاب از هواپیماها به دلیل ابعاد، وزن و نیاز به سکوی پرتاب مناسب کاری بسیار دشوار است.
موشک بالستیک نوعی سلاح پرتابه است که بخش زیادی از مسیر پروازی اش را بدون نیروی موتور و تنها با نیرویی که از پرتاب اولیه می گیرد ادامه می دهد. در واقع پس از سوختن پیشرانه، مسیر آن تابع نیروهای جاذبه و لایه های جو زمین می شود و همانند مسیر پرتابه های فیزیکی در آسمان حرکت می کند.
موشک های بالستیک در دسته های مختلفی مانند کوتاه برد (SRBM)، میان برد (MRBM)، دوربرد و قاره پیما (ICBM) قرار می گیرند که معمولا از زمین، زیردریایی یا سکوهای ساحلی شلیک می شوند.
امکان پرتاب از هواپیما: نظریه و تاریخ
به صورت کلی، اکثر موشک های بالستیک سنتی برای پرتاب از سکوی ثابت زمینی یا زیردریایی طراحی شده اند و پرتاب از هواپیماها به دلیل ابعاد، وزن و نیاز به سکوی پرتاب مناسب کاری بسیار دشوار است.
با این حال، در تاریخ توسعه موشکی، مفهوم موشک بالستیک هواپرتاب نیز مورد تحقیق و آزمایش قرار گرفته است:
نمونه های واقعی و تاریخی
Bold Orion (آمریکا) : یک نمونه اولیه از موشک بالستیک هواپرتاب بود که در اواخر دهه 1950 میلادی طراحی و از بمب افکن B-47 آمریکا آزمایش شد.
Bold Orion
GAM-87 Skybolt : پروژه دیگر آمریکایی در دوران جنگ سرد که هدفش توسعه موشک بالستیکی قابل پرتاب از هواپیما بود تا بمب افکن ها بتوانند از فاصله دور اهداف را ضربه زنی کنند.
GAM-87 Skybolt
این پروژه ها نشان می دهند که به لحاظ فنی امکان پذیر است اما اجرای آن در مقیاس عملیاتی به دلیل چالش های مهندسی، اقتصادی و عملیاتی بسیار پیچیده بوده و اغلب کنار گذاشته شده اند.
نمونه های عملی و معاصر
در سال های اخیر، مفهوم هواپرتابی موشک های شبیه به بالستیک یا موشک های شبه بالستیک از هواپیما دوباره مطرح شده است، اما نه دقیقا همان موشک های بالستیک سنتی به چند نمونه اشاره میکنیم:
خنجر/کینژال (Kinzhal)
روسیه از نوعی سلاح به نام Kh-47M2 Kinzhal استفاده کرده که گاهی در رسانه ها به آن اشاره شده است، موشکی با مسیر شبه بالستیک که از هواپیما پرتاب میشود.
خنجر/کینژال (Kinzhal)
این نوع سلاح در واقع موشک هواپرتاب شبه بالستیک است؛ یعنی مسیرش در بخش هایی شبیه موشک های بالستیک سنتی است، اما طراحی، وزن و سامانه پرتاب آن برای استفاده هواپرتاب مناسب تر شده است.
طبق گزارش اسوشیتدپرس در سال 2025 برخی منابع ادعا کرده اند که جنگنده های نیروی هوایی اسرائیل از هواپیما موشک هایی با مسیر شبه بالستیک را در حمله ای به قطر شلیک کرده اند اگرچه جزئیات دقیق این موشک ها و نوع سلاح های به کار رفته رسما تایید نشده است.
